Η επίδραση της ψυχολογίας και της συναισθηματικής κατάστασης γονέων και εκπαιδευτικών επηρεάζει τα παιδιά.
O άνθρωπος είναι ένα κοινωνικό ον , αυτό σημαίνει πως έχει την ικανότητα της αλληλεπίδρασης με άλλους ανθρώπους λεκτικά αλλά και εξωλεκτικά. Το αποτέλεσμα αυτής της αλληλεπίδρασης δεν έγκειται μόνον στην επικοινωνία και στην σύναψη διαπροσωπικών σχέσεων , αλλά και στην διαμόρφωση συνηθειών, στην υιοθέτηση παρόμοιων συμπεριφορών και αντιδράσεων στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος με όμοιο τρόπο μέσω της διαδικασίας της μίμησης αλλά και της δράσης αντίδρασης.
Στα πρώτα χρόνια ζωής ενός παιδιού η επιρροή αυτή έρχεται αποκλειστικά από τους φροντιστές του, τα οικεία του πρόσωπα που στην πλειονότητα – ευτυχώς- των περιπτώσεων είναι οι γονείς του. Μεγαλώνοντας έρχεται σε επαφή και με άλλα πρόσωπα, τα πρόσωπα που παίζουν τον ρόλο του φορέα της γνώσης κατά τα σχολικά χρόνια και είναι οι εκπαιδευτικοί. Εδώ σιγά σιγά δημιουργείται μια συνάρτηση αλληλεπιδράσεων και σχέσεων που μπορεί να παίξει καταλυτικό ρόλο στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη και υγεία ενός παιδιού.
Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί, τα βασικά πρόσωπα της συνάρτησης αυτής, καλούνται να παράξουν ένα πολύ σημαντικό έργο, να προωθήσουν την υγιή ψυχοσυναισθηματική εξέλιξη των παιδιών. Μην ξεχνάμε όμως πως και οι ίδιοι είναι άνθρωποι που κουβαλάνε τα δικά τους βιώματα, τις δικές τους πεποιθήσεις, τις δικές τους δυσκολίες. Κι εδώ είναι που θα ήθελα να σταθώ σήμερα.
Η ψυχική υγεία των γονέων κι έπειτα των εκπαιδευτικών παίζει σημαντικό ρόλο στο μεγάλωμα των παιδιών. Το πρότυπο ανατροφής που επιλέγουν, που αντιστοιχεί κυρίως στα δικά τους βιώματα επηρεάζει τη προσωπικότητα των παιδιών. Γονείς αυστηροί μεγαλώνουν παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση, γονείς υπερπροσταστευτικοί μεγαλώνουν παιδιά αγχώδη που δυσκολεύονται να τολμήσουν , να προσπαθήσουν. Γονείς που δεν θέτουν όρια στα παιδιά τους μεγαλώνουν παντοδύναμα παιδιά που δυσκολεύονται να ακολουθήσουν κανόνες και να εμπλακούν σε ισότιμες διαπροσωπικές σχέσεις καθώς έχουν συνηθίσει να είναι αυτοί οι κυρίαρχοι στις σχέσεις τους.
Στον αντίποδα η αντίστοιχη συμπεριφορά των εκπαιδευτικών επηρεάζει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο τα παιδιά. Το προιον της μαθησης είναι ακριβώς ίδιο και στις δύο περιπτώσεις.
Το ζήτημα της ψυχικής υγείας αυτής καθεαυτής, -της ψυχολογίας όπως κοινώς λέμε- είναι αυτό που θα καθορίσει και την εμφάνιση ή μη δυσπροσαρμοστικών συμπεριφορών ή ακόμα ακόμα και παθολογιών στα παιδιά.
Γονείς και εκπαιδευτικοί με ψυχική ένταση, εκρήξεις θυμού, απρόβλεπτη συμπεριφορά αποτελούν ένα αρνητικό πρότυπο μίμησης αρχικά αλλά το πιο σημαντικό είναι πως δημιουργούν ένα σημαντικό αίσθημα ανασφάλειας και ανημπόριας στα παιδιά. Αυτή η ανασφάλεια θα εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους που εξαρτώνται από την ιδιοσυγκρασία κάθε παιδιού. Δυσκολία οργάνωσης και συγκέντρωσης, ξεσπάσματα θυμού, εκδραματίσεις, επιθετική συμπεριφορά είναι κάποια από τα πρώτα συμπτώματα που εμφανίζονται στα παιδιά που δεν μεγαλώνουν σε ένα ασφαλές συναισθηματικα περιβάλλον. Από την άλλη αποεπένδυση από την μαθησιακή διαδικασία , σχολική άρνηση και κακή σχολική επίδοση ξεκινούν πολλές φορές από την σχέση παιδιού εκπαιδευτικού.
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι ο ρόλος του γονέα αλλά και του εκπαιδευτικού δεν είναι εύκολος. Απαιτεί συναίσθημα, γνώση, υπομονή, κατανόηση. Το σημαντικό όμως είναι να διαμορφωθεί ένα κλίμα στην οικογένεια αλλά και στο σχολείο μέσα στο οποίο το παιδί θα μάθει να παίρνει και να δίνει αγάπη και σεβασμό, να συνεργάζεται, να επικοινωνεί, να διαφωνεί, να χαίρεται, να λυπάται, να ξεπερνά εμπόδια, να διαμορφώνει υγιείς σχέσεις, να αναγνωρίζει και να εκφράζει τα συναισθήματα του.
Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα το παιδί θα διαμορφώσει την προσωπικότητα του και θα μπει στην ενήλικη ζωή έχοντας ισχυρές βάσεις που θα το οδηγήσουν στην αυτενέργεια και την αυτοπραγμάτωση.
Τα παιδιά ζουν και εξελίσσονται με το δικό μας παράδειγμα ζωής και πράξης, και όχι μόνο με τα λόγια μας. Εάν θέλουμε να τα βοηθήσουμε και να τα εμπνεύσουμε, ώστε να γίνουν ολοκληρωμένα, ώριμα, ψυχικά και κοινωνικά προσαρμοσμένα, ικανά, δημιουργικά άτομα, πρέπει να αρχίσουμε πρώτιστα με το να βοηθάμε, υποστηρίζουμε και να εμπνέουμε εμάς τους ίδιους καθημερινά.